Şeker Hastalığı (Diyabet) ve Şeker Hastalığına Bağlı Acil Durumlar Kan Şekeri Düşüklüğünde İlk Yardım

Şeker Hastalığı (Diyabet) ve Şeker Hastalığına Bağlı Acil Durumlar

Şeker hastalığı (diyabet), kandaki şeker seviyesinin bulunması gereken normal değerlerin üzerinde olması durumudur. Sağlıklı bireylerde kan şekeri, kan yoluyla hücrelere taşınır ve belirli bir seviyenin üzerine çıkmaz. Şeker hastalığında bu denge bozulur ve kanda şeker düzeyi kontrol edilemez hale gelir.

Şeker hastalığının iki temel tipi bulunmaktadır.

---

Şeker Hastalığı (Diyabet) Türleri

Tip 1 Şeker Hastalığı (Tip 1 Diyabet)

Tip 1 diyabette, kan şekerinin normal seviyede kalmasını sağlayan insülin hormonu üretilemez. Bu nedenle hastaların kan şekerini dengede tutabilmesi için dışarıdan insülin verilmesi gerekir.
Çocuklarda ve gençlerde daha sık görülür.

Tip 2 Şeker Hastalığı (Tip 2 Diyabet)

Tip 2 diyabette, vücutta üretilen insülin yeterli değildir ya da vücut tarafından etkili şekilde kullanılamaz.
İleri yaş grubunda daha sık görülmekle birlikte her yaş grubunda ortaya çıkabilir.

Şeker Hastalığına Bağlı Acil Durumlar

Şeker hastalarında kan şekeri seviyesinin çok düşmesi veya aşırı yükselmesi hayati risk oluşturabilir.

1. Kan Şekeri Düşüklüğü

Kan şekeri düşüklüğü; şeker hastalığı tedavisi sırasında fazla insülin yapılması, yetersiz beslenme veya ağır egzersiz gibi nedenlerle kan şekeri seviyesinin hayatı tehdit eden sınırların altına düşmesi durumudur.

Kan Şekeri Düşüklüğü Belirti ve Bulguları

• Güçsüzlük

• Sersemlik hissi

• Halsizlik

• Dikkat eksikliği

• Konuşmada bozulma

• Terleme

• Titreme

• Çarpıntı

• Bulantı

• Sıcaklık hissi

• Görme bulanıklığı

• Uykuya meyil

• Bilinç kaybı

• Nöbet

Kan Şekeri Düşüklüğünde İlk Yardım

Genellikle şeker hastalarının üzerinde veya yakınında şeker hastası olduklarına dair ipuçları bulunur.

Bilinci Açık ve Kusmuyorsa:

• Kişinin güvenli bir yere oturmasını veya uzanmasını sağlayın.

• Yanında şeker varsa verin.

• Şeker yoksa meyve suyu, şekerli süt veya reçel verilebilir.

• Şeker verildikten sonra 10–15 dakika bekleyin.

• Belirtiler düzeliyorsa şeker vermeye devam edin.

• 112 Acil Yardım numarasını arayın veya aratın.

Bilinci Kapalı İse:

• Kişiyi derlenme pozisyonuna getirin.

• Yanında kalın.

• Yaşamsal bulgularını takip edin.

• 112 Acil Yardım numarasını arayın veya aratın.

Kan Şekeri Düşüklüğünde Dikkat Edilecek Hususlar

• İnsülin yapmayın.

• Bilinci kapalı veya nöbet geçiriyorsa yiyecek ve içecek vermeyin.

• Yaşamsal bulguları yoksa 112 Acil Yardım numarasını arayın veya aratın ve Temel Yaşam Desteğine başlayın.

DİKKAT!

• Kan şekeri düşüklüğü ve kan şekeri yüksekliği belirtileri birbirine benzeyebilir.

• Ayırt edilemeyen durumlarda kişiye şeker verilmelidir.

• Çünkü kan şekeri düşüklüğü, hastayı çok hızlı şekilde ölüme götürebilir.

2. Kan Şekerinin Aşırı Yüksekliği

Şeker hastalarında yetersiz insülin kullanımı, aşırı yemek yeme, hareketsizlik ve stres, kan şekerinin aşırı yükselmesine neden olabilir.
Bazı durumlarda bu yükselme komaya kadar ilerleyebilir.

Kan Şekeri Aşırı Yüksekliği Belirti ve Bulguları

• Bulantı

• Kusma

• Bulanık görme

• Nefeste çürük elma (aseton) kokusu

• Susuzluk belirtileri
  (susama hissi, cilt kuruluğu, kalbin hızlı çarpması)

• Hızlı nefes alıp verme

• Bilinç kaybı

Kan Şekeri Aşırı Yüksekliğinde İlk Yardım

• Kişinin bilinci açık ve yardım istiyorsa yardımcı olun.

• Reçeteli ilaç alıp almadığını sorun.

• Bilinci açıksa su içmeye teşvik edin.

• 112 Acil Yardım numarasını arayın veya aratın.

• Yardım gelinceye kadar yaşamsal bulguları takip edin.

• Bilincini kaybederse kişiyi derlenme pozisyonuna getirin.

• Yaşamsal bulgular yoksa Temel Yaşam Desteğine başlayın.