Bayılma Öncesi Durum (Presenkop – Bayılayazma) Nedir?

Bayılma Öncesi Durum (Presenkop – Bayılayazma) Nedir?

Bayılma öncesi durum, tıbbi adıyla presenkop (bayılayazma), kişinin tam olarak bayılmadığı ancak yaklaşan bilinç kaybı hissi yaşadığı bir durumdur. Bu evrede kişi doğru şekilde değerlendirilir ve zamanında ilk yardım uygulanırsa bayılma önlenebilir.

Presenkop durumunun erken fark edilmesi, hem düşmeye bağlı yaralanmaların hem de tam bilinç kaybının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşır.

Bayılma Öncesi Durumun Belirti ve Bulguları

Bayılma öncesi durumda görülen belirtiler ve bulgular aşağıda yer almaktadır:

Belirtiler

• Güçsüzlük

• Baş dönmesi

• Bulantı

• Karın ağrısı

• Üşüme hissi veya soğuk terleme

• Bilinç bulanıklığı

Bulgular

• Solukluk

• Terleme

• Kusma

• Titreme

• Esneme ve kas tonusunda azalma

• Bulanık görme ve/veya göz kararması

Bu belirtiler genellikle kısa sürede ortaya çıkar ve müdahale edilmezse bayılma ile sonuçlanabilir.

Bayılma Öncesi Durumda İlk Yardım

Bayılma öncesi durumda uygulanacak ilk yardım basamakları şunlardır:

• Belirti ve bulguların bayılma öncesi duruma (presenkop – bayılayazma) ait olduğundan emin olun.

• Çevrede yaralanmaya neden olabilecek eşyaları uzaklaştırın.

• Bayılmayı önlemek amacıyla fiziksel karşı basınç manevralarını uygulayın.

Fiziksel karşı basınç manevraları, kan basıncını yükseltmek ve belirtileri hafifletmek için vücuttaki kasların kasılması esasına dayanır. Bu manevralar üst vücut ve alt vücut olmak üzere iki grupta uygulanır.

Üst Vücut Fiziksel Karşı Basınç Manevraları

Aşağıdaki uygulamalar yapılır:

• Her iki el birbirine kenetlenir ve kollar zıt yönlere doğru var gücüyle çekilir.

• Elinde bir nesne olsun ya da olmasın yumruklar sıkıca sıkılır.

• Boyun öne doğru eğilir ve çene göğse değdirilmeye çalışılır.

Alt Vücut Fiziksel Karşı Basınç Manevraları

Alt vücut için uygulanabilecek manevralar şunlardır:

• Çömelme pozisyonu alınır.

• Yatar pozisyonda veya gerekirse ayakta dururken bacak, karın ve kalça kasları gerilir.

• Bacaklar çapraz pozisyona getirilir.

Müdahaleye Rağmen Düzelme Olmazsa

• Tüm bu uygulamalara rağmen belirti ve bulgular düzelmezse veya bayılma gerçekleşirse kişiyi derlenme pozisyonuna getirin.

• Yaşamsal bulgular yoksa 112 Acil Yardım aranmalı ve Temel Yaşam Desteğine başlanmalıdır.

Bayılma Öncesi Durumda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• Kişinin gerçekten bayılma öncesi durumda olduğundan emin değilseniz ve göğüs ağrısı gibi farklı belirtiler varsa bu manevraları yaptırmayın.

• Kaza geçirmiş, travması olan veya kanaması bulunan kişilere fiziksel karşı basınç manevraları uygulanmamalıdır.

Not: Bayılma öncesi durum doğru değerlendirildiğinde ve uygun ilk yardım uygulandığında çoğu zaman bayılma engellenebilir.